Wat is bestuurdersaansprakelijkheid?

In onze ondernemingsrechtpraktijk speken we met bestuurders van vennootschappen, verenigingen en stichtingen vaak over het onderwerp “aansprakelijkheid van het bestuur”. Zover als wij in kunnen schatten hebben de bestuurders die gebruik maken van de diensten van Marks Wachters notarissen werkelijk de intentie om goed te besturen en zich aan de regels te houden die horen bij een goed bestuur. Veel uitgangspunten van goed bestuur liggen zeer voor de hand en wanneer je onbehoorlijk aan het besturen bent kun je dat vaak ook wel op basis van gezond verstand aanvoelen.

Voorbeelden bestuurdersaansprakelijkheid

Om wat gevoel te geven aan bestuurders wat zij moeten nalaten of juist wel moeten doen om niet van onbehoorlijk bestuur te worden beticht som ik hieronder wat voorbeelden op. De meeste daarvan zijn erg voor de hand liggend.

Bestuurders kunnen worden aangesproken op basis van onbehoorlijk bestuur bij:

  • Het nalaten een boekhouding bij te houden;
  • Het niet of te laat opmaken van de jaarrekening en nalaten te zorgen voor de eventuele publicatie bij de Kamer van Koophandel;
  • Het geven van een misleidende voorstelling van de positie van de rechtspersoon in het jaarverslag;
  • Het niet tijdig melden van betalingsonmacht aan de Belastingdienst, de bedrijfsvereniging en het bedrijfspensioenfonds;
  • Het zonder behoorlijke voorbereiding nemen van beslissingen met verregaande financiële consequenties, die de continuïteit van de onderneming of de rechtspersoon in gevaar kunnen brengen;
  • Het aangaan van voor de rechtspersoon nadelige verplichtingen terwijl een faillissement op korte termijn niet ondenkbaar is;
  • Het verwaarlozen van de kredietbewaking en geen aandacht besteden aan je onbetaald gebleven rekeningen;
  • Het in situaties van dreigende betalingsonmacht selectief betalen van crediteuren van de rechtspersoon en het daarmee benadelen van sommige crediteuren ten opzichte van anderen;
  • Het negeren van tegenstrijdige belangen van een bestuurder met de rechtspersoon waarmee het belang van de rechtspersoon wordt benadeeld;
  • Het stellen van onevenredig grote zekerheden ten behoeve van financiers of het ongunstig vervreemden van activa;
  • Het handelen in strijd met het doel van de rechtspersoon zoals genoemd in de statuten;
  • Onvoldoende deskundigheid of besluiteloosheid van bestuurders. Zoals het niet aanvragen van het faillissement van de rechtspersoon, terwijl duidelijk is of behoort te zijn dat de rechtspersoon de verplichtingen aan de banken, leveranciers, het personeel en de belastingdienst niet meer kan nakomen;
  • Het verstrekken van financieringen aan derden, bestuurders of aandeelhouders zonder zakelijke voorwaarden zoals rente, zekerheid en dergelijke te vragen;
  • Het aangaan van verplichtingen waarvan bekend is of bekend moet zijn dat de rechtspersoon ze niet kan nakomen op het moment dat je de verplichtingen aan gaat;
  • Het ‘zwart’ ontvangen en ‘zwart’ betalen van bedragen;
  • Het niet of niet op tijd informeren van aandeelhouders en commissarissen over ontwikkelingen die voor hen van belang zijn;
  • Ongerechtvaardigde persoonlijke verrijking ten nadele van de rechtspersoon.

Bestuurder automatisch aansprakelijk?

Wanneer een situatie als hiervoor omschreven zich voordoet hoeft dat niet automatisch te leiden tot onbehoorlijk bestuur en daarmee aansprakelijkheid van de bestuurder. In bijna alle gevallen gaat er een faillissement vooraf aan de aansprakelijkstelling en is het de curator in het faillissement die de bestuurder aansprakelijk stelt voor de schade vanwege het gevoerde beleid. De bestuurder kan zich hiertegen vanzelfsprekend verweren. Overigens kan bovenstaande opsomming nog verder worden uitgebreid dus deze moet zeker niet als limitatief worden beschouwd.

Vragen?

Mocht u vragen hebben over het vorenstaande of over dit onderwerp een keer met ons van gedachten willen wisselen neem dan gerust contact met ons op. U kunt ons tijdens kantooruren bereiken op het telefoonnummer (040) 244 88 55. Buiten kantooruren om kunt u ons een bericht sturen via de website.